De examenperiode kan voor veel kinderen en jongeren behoorlijk spannend zijn. Meer leren, prestatiedruk, weinig ontspannen en de angst om te falen. Dit alles kan zorgen tot een enorme hoeveelheid aan stressklachten. Een beetje spanning is normaal en kan zelfs helpen om scherp te blijven, maar wanneer stress te veel wordt, dit dit invloed op concentratie, slaap, motivatie en zelf het zelfvertrouwen van je kind.

Als ouder speel je een belangrijke rol in het herkennen en voorkomen van examenstress. In dit artikel lees je hoe je de signalen herkent en hoe je jouw kind kan helpen om met meer rust en vertrouwen de examens in te gaan.

Hoe herken je examenstress?

Ieder kind reageert anders op spanning. De een trekt zich terug, terwijl de ander juist sneller boos of emotioneel wordt. Algemeen gezien zijn er wel een aantal signalen die kinderen over het algemeen ervaren wanneer zij last hebben van stress:

• Slecht slapen/piekeren
• Hoofdpijn of buikpijn zonder medische oorzaak
• Snel geirriteerd / kort lontje
• Concentratieproblemen / snel afgeleid
• Uitstelgedrag
• Weinig eetlust / snaaien
• Behoefte aan ongezonde voeding
• Negatief praten over zichzelf
• Veel druk voelen om te presteren

Merk je dat jouw kind een langere periode gespannen is? Dan is het belangrijk om vandaag nog actie te ondernemen!

Waar komt stress vandaan?

Examenstress ontstaat vaak door een combinatie van factoren:

• Hoge verwachtingen: kinderen kunnen veel druk ervaren vanuit school, vrienden, sociale media of vanuit zichzelf.
• Angst om te falen: veel jongeren koppelen hun prestaties aan eigenwaarde. Een onvoldoende voelt dan ook vaak als persoonlijk falen
• Te weinig ontspanning: sociale momenten, sporten en andere hobby’s verwijden tijdens de examenperiode vaak naar de achtergrond. Dit terwijl ontspanning juist helpt om beter te leren.
• Slechte planning: vooral kinderen die het moeilijk vinden om direct van start te gaan zullen ervaren dat een slechte planning zorgt voor het opstapelen van werk, paniek en raken dan ook vaak het overzicht kwijt.

Wat kun je als ouder doen tegen examenstress?

Als ouder is het belangrijk om je kind te ondersteunen en zelf het goede voorbeeld te laten zien. Dit kan je doen door de focus niet alleen op de resultaten te leggen maar vooral op de inzet. Geef bijvoorbeeld eens een complimentje over het doorzettingsvermogen, zoals: ”Ik zie hoe hard je werkt”, ”Ik ben trots op hoe je hiermee omgaat”. Ook kan het helpen om samen met je kind een overzichtelijke planning te maken met daarin kleine leerdoelen, pauze momenten, ontspanningsmomenten en het waak- en slaapritme op papier te zetten (bedtijden). Naast deze tips, kan je als ouder ook invloed uitoefenen door gezonde voeding aan te bieden. Vaak als je vermoeid bent, heb je een grotere drang in ongezonde voeding. Dit terwijl dat juist voor onnodige suikerpieken en dus ook suikerdips zorgt. Een evenwichtig voedingspatroon is dan ook ontzettend belangrijk.

Wanneer trek je aan de bel voor extra hulp?

Soms loopt de stress zodanig op dat een beetje extra ondersteuning nodig is. Bijvoorbeeld wanneer je kind langdurig slecht slaapt, lichamelijke klachten ervaart zonder medische oorzaak, paniekaanvallen of last heeft van extreem perfectionisme. Je kan hiervoor onder andere naar je huisarts, de praktijkondersteuner, de leerkracht en natuurlijk naar een kinderleefstijlcoach.